GOB: Mag een gob een boeteclausule hanteren?

In de algemene voorwaarden van een GOB staat dat ouders niet met dezelfde gastouder mogen overstappen naar een ander bureau. Doen ze dit wel krijgen ze een boete.

Mag dit?

 

Ja, dit mag.
Indien een ouder dit tekent zal deze zich hier aan moeten houden.

Het gaat hier om een relatiebeding, niet om een concurrentiebeding.
Een dergelijk beding is toegestaan.
Het kent hierdoor geen geografische beperking en houdt om meerdere redenen veel vaker stand dan een concurrentiebeding.
Een relatiebeding is niet wettelijk geregeld.

 

Een ondernemer kan zich zelf echter wel afvragen waarom hij/zij dit in de algemene voorwaarden wil opnemen.
Deze boeteclausule wekt de schijn van angst voor concurrenten. Want als beste bureau van Nederland zou deze boeteclausule theoretisch niet nodig moeten zijn.
Daarnaast kan het bureau zich afvragen of het de werkrelatie met de gastouder zelf, die mogelijk met één en niet alle gezinnen overstapt, in gevaar brengt.

Echter, er kunnen toch redenen zijn om wel te pleiten voor deze clausule in de voorwaarden.
Een voorbeeld hiervan is het tegengaan van (gast) ouders die ‘bureau-hoppen’ voor de cadeautjes, commissies en/of aanbiedingen van gratis cursusaanbod.

 

Er zijn een aantal uitzonderingen waardoor ouders zich niet aan de boeteclausule hoeven te houden:


Uitzondering 1: De consument is niet op de hoogte van de algemene voorwaarden.

 

De consument (ouders) dienen een redelijke mogelijkheid te krijgen om de kennis van de algemene voorwaarde tot zich te nemen. Anders zijn de algemene voorwaarden, op grond van artikel 6:233 van het Burgerlijk Wetboek, vernietigbaar.
In artikel 6:234 Burgerlijk Wetboek, eerste lid staat dat die mogelijkheid is geboden als de algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij ter hand zijn gesteld of op verzoek onverwijld worden toegezonden.

 

Tip:


Mail de algemene voorwaarden (en contract) ruim voor de contractafspraak naar de ouders zodat zij voldoende tijd hebben om deze te kunnen doornemen. Laat tijdens de contractafspraak de algemene voorwaarden tekenen óf maak een duidelijke verwijzing in het contract en laat alle pagina’s van de algemene voorwaarden paraferen.
Bewaar zowel het getekende contract of getekende/ geparafeerde algemene voorwaarden in het klantdossier. Dit zodat het altijd opvraagbaar is.

 

Uitzondering 2: De consument zegt het contract op door een situatie die aan de ondernemer zelf is te wijten.

 

De boete houdt geen stand als de opzegging het gevolg is van een aan de ondernemer zelf te wijten omstandigheid.

 

Voorbeeld:
De klachtencommissie oordeelde dat een klagende ouder niet aan deze boete hoefde te voldoen omdat zij had opgezegd naar aanleiding van een door de houder verzonden brief waarin zij stelde dat dat zij een spiritueel hoogtepunt had bereikt. Zij liet weten dat zij onder meer kanker binnen enkele seconden kon genezen.
De klachtcommissie stelde dat er in deze brief bijzondere en uitzonderlijke persoonlijke informatie was opgenomen, waarbij bovendien ongefundeerde medische stellingen werden ingenomen.
Daarmee is door ondernemer bewust het risico genomen, dat ouders die hun kinderen onder regie van de ondernemer aan derden toevertrouwen, ernstig hun vertrouwen zouden gaan verliezen in de dienstverlening.
Op basis van de inhoud van de brief achtte de commissie derhalve enig beroep op de desbetreffende bepaling onaanvaardbaar en aldus geheel in strijd met de redelijkheid en billijkheid.

 

Uitzondering 3: De boete dient redelijk te zijn (in verhouding dus)

 

De wet gaat er vanuit dat een boeteclausule bij een overstap gerechtvaardigd is als een gastouderbureau heeft geïnvesteerd in de gastouder.
Bijvoorbeeld wanneer de opleiding voor de gastouders is betaald.
Ook wanneer er tijd en moeite is gestoken in het koppelen van de gastouder aan vraaggezinnen.
De boeteclausule dient echter wel in verhouding te staan tot de prestatie die het gastouderbureau heeft geleverd.
Over de specificatie van de de redelijkheid geeft de wet (nog) weinig inzicht.
Dit zal bij een conflict getoetst worden door de klachtencommissie.

 

Boeteclausules die inhouden dat het de gastouder onmogelijk wordt gemaakt over te stappen zijn onwenselijk. Er zijn ons boeteclausules bekend die inhouden dat de gastouder niet met haar gastkinderen mag overstappen gedurende een jaar na opzegging bij haar huidige bureau. Op deze manier gastouders aan het gastouderbureau binden is niet zo chique.
Onze verwachting is dat door toenemende transparantie in de markt de bureaus die boeteclausules hanteren die buitenproportioneel zijn, uit de markt worden geconcurreerd.

 

Uitzondering 4: De opvang is nog niet van start gegaan

 

Er kan wettelijk gezien geen boete worden opgelegd voor het stopzetten van een dienst die nog niet is afgenomen.
Er kan wel een boete worden gehanteerd voor bijvoorbeeld de onkosten die het bureau heeft gemaakt voor de inschrijving bij de gemeente.
Deze kosten zullen wel met bewijs onderbouwd moeten kunnen worden.

Daarnaast zal de ouder het contract waarin deze boete staat moeten hebben ondertekend.

 

Uitzondering 5: De oudercommissie dient akkoord te zijn met de boeteclausule

 

Ouders hebben inspraak in de beslissingen die worden genomen omtrent de de bedrijfsvoering van het gastouderbureau.
Om het praktisch te houden dient ieder gastouderbureau hiervoor een oudercommissie te hebben.
De ouders hierin brengen (vaak bindend) advies uit over onder andere tarieven en dus ook over de boeteclausule.
Bij invoering van een boeteclausule zal de oudercommissie hier advies over uitbrengen. Indien deze boeteclausule al langere tijd gehanteerd en de oudercommissie deze liever verwijderd ziet kan zij hier ongevraagd advies over geven.
Dit advies is echter niet bindend.

Het bureau zal het adviesrecht wel op juiste wijze moeten doorlopen!
Het is zeer raadzaam om als bureau naar ouders te luisteren en het advies zeer serieus te nemen. Zij hebben veel invloed op de toestroom van nieuwe consumenten.

 

Uitzondering 6: De boeteclausule mag niet zonder toestemming van de ouder op een later tijdstip te zijn toegevoegd door het gastouderbureau.

 

Wijzigingen in het contract mag het gastouderbureau onder bepaalde voorwaarden zonder de toestemming van de ouders doorvoeren. Het toevoegen van een boeteclausule valt hier niet onder omdat altijd passen binnen het contract.

 

Als een gastouderbureau besluit alle bestaande contracten te wijzigen zodat de boeteclausule hierin kan worden opgenomen, zullen alle oude contracten moeten worden beëindigd en de nieuwe contracten moeten worden getekend.

(Tenzij er uitdrukkelijk in het huidige contract staat dat deze wijziging in de toekomst plaats kan vinden en redelijk en billijk is).
Hierbij dient het gastouderbureau rekening te houden met de opzegtermijn voor de oude contracten voor de nieuwe contracten in kunnen gaan.
Dit is niet alleen tijd- en geldrovend omdat ieder contract op de opvanglocatie getekend dient te worden maar de vraag is ook of ouders een nieuw contract tekenen als zij lezen dat er een boeteclausule in is verschenen.
De ouders zijn niet verplicht om het nieuwe contract te tekenen waardoor zij de vrijheid hebben de relatie met het bureau te beëindigen (en bijvoorbeeld naar een ander bureau over te stappen).

Indien het bureau besluit de algemene voorwaarden te wijzigen waar het contract naar verwijst dient zij hier rekening mee te houden.

Helaas weten wij dat het soms gebeurt dat gastouderbureaus de boeteclausule toevoegen op het moment dat een ouder op een later tijdstip het contract of de algemene voorwaarden opvraagt. Bijvoorbeeld als de ouder het contract of de algemene voorwaarden kwijt is.
Het later – zonder dat de ouder hier van op de hoogte is en zonder toestemming- toevoegen van een boeteclausule aan een getekend contract is valsheid in geschrifte en strafbaar.

 

Soms gebeurt het ook dat een gastouderbureau de boeteclausule toevoegt aan een addendum. Een addendum is een stuk extra contract wat bijvoorbeeld wordt gebruikt voor het toevoegen van een extra kind of gewijzigde afspraken.
Omdat de ouders enkel gericht zijn op de gewijzigde afspraak én al een tijd gebruik maken van de diensten van het bureau lezen zij vaak dit addendum niet goed door waardoor zij de toegevoegde boeteclausule over het hoofd zien en zonder dat zij het door hebben tekenen voor de boeteclausule.
Indien de ouders dit tekenen is de boeteclausule van toepassing.

Echter, chique is het zeker niet.
De vraag is of dit de naam van een bureau op de markt verbetert.
Op korte termijn kan het dus iets opleveren, op lange termijn is het sterk de vraag.

 

Tags: No tags

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *